← Trở về Lộ trình học
Giáo Án Bài 38 (120 Phút)

Biểu Đồ Đo Lường: Đồng Hồ Tốc Độ

Hôm nay chúng ta sẽ học một "thủ thuật" đỉnh cao để chế tạo chiếc đồng hồ tốc độ (Gauge Chart) - thứ vũ khí trang trí Dashboard bắt mắt nhất mà Excel không hề có sẵn nút bấm!

🎯 Mục tiêu bài học

  • Hiểu tư duy "Chế cháo" (Workaround) trong Excel khi không có tính năng sẵn.
  • Sử dụng Biểu đồ Doughnut để làm khung đồng hồ.
  • Sử dụng Biểu đồ Pie để làm kim chỉ nam.
  • Tính toán tọa độ và góc xoay để kim đồng hồ quay đúng vị trí dữ liệu.

⏱️ Thời lượng & Phân bổ

  • Cấu tạo của một chiếc đồng hồ: 15 phút
  • Chế tạo Khung (Doughnut): 35 phút
  • Chế tạo Kim (Pie): 35 phút
  • Dự án Bảng Đo Chỉ Số Chăm Chỉ: 35 phút

15 Phút Hoạt động 1: Tại sao không có nút vẽ đồng hồ?

"Các em tìm mỏi mắt trong tab Insert cũng không thấy cái hình đồng hồ tốc độ nào đâu. Vì Excel muốn chúng ta phải vận dụng tư duy hình học. Chúng ta sẽ dùng 2 cái biểu đồ tròn chồng lên nhau, một cái làm mặt đồng hồ, một cái làm kim. Thật là một ý tưởng táo bạo phải không?"

35 Phút Hoạt động 2: Làm mặt đồng hồ (Doughnut Chart)

Mặt đồng hồ của chúng ta có 180 độ phía trên (Đỏ - Vàng - Xanh) và 180 độ phía dưới (Phần tàng hình).

Lập bảng dữ liệu cho Khung:

  • Phần 1 (Đỏ): 25
  • Phần 2 (Vàng): 25
  • Phần 3 (Xanh): 25
  • Phần 4 (Ẩn): 75

Thực hiện: Vẽ biểu đồ Doughnut -> Chuột phải chọn Format Data Series -> Chỉnh Angle of first slice thành 270 độ. Click vào phần 'Ẩn' bên dưới và chọn No Fill (Mất màu).

35 Phút Hoạt động 3: Chế tạo Kim quay (Pie Chart)

Phần này khó nhất vì kim phải quay theo đúng con số ta nhập vào.

Công thức tính kim:

  1. Giá trị muốn đo (Ví dụ 80%).
  2. Kích thước kim (Luôn gõ số 1).
  3. Phần bù còn lại: =200 - Giá trị - 1.

Thực hiện: Vẽ biểu đồ Pie chồng lên Doughnut. Dùng thủ thuật 'No Fill' cho toàn bộ biểu đồ Pie ngoại trừ cái mẩu bé tí (số 1) đại diện cho cây kim.

🏎️ Dự án: Bảng Đo Tiến Độ Hoàn Thành Bài Tập

Mô phỏng: Em hãy tạo một Dashboard cho lớp mình. Ở giữa là cái đồng hồ to. Khi nhập tỉ lệ bài tập nộp vào (ví dụ 90%), cái kim phải quay vù sang vùng Màu Xanh.

Nhiệm vụ:

  1. Thiết lập bảng tính toán cho cả Khung và Kim.
  2. Vẽ biểu đồ kết hợp.
  3. Trang trí: Thêm một cái nhãn (Data Label) ở chính giữa đồng hồ để hiện con số %.
  4. Thử thách: Làm sao để khi Kim quay sang vùng Đỏ, con số % cũng tự động đổi màu sang màu đỏ rực? (Gợi ý: Dùng bài học 31 kết hợp với ô nhãn).